Konutta Hangi Eşyalar Haczedilebilir?

Günümüzde artık etkinliği azalan konut haczine ilişkin kısa bir inceleme yapacağız. Menkul haczi yani taşınır haciz ev iş yeri gibi yerlerde yapılabilen borçlunun taşınır eşyaların haczedilip paraya çevrilmesi için kullanılan bir yoldur.

05/04/2023 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanıp yürürlüğe giren İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile İcra ve İflas Kanunu’na “Konutta Haciz” başlıklı madde eklenerek hakim kararı olmaksızın konutlarda haciz işleminin yapılamayacağı düzenlenmiştir. Yine aynı değişiklikle konutta haczedilecek malların kapsamı daraltılmıştır.

Kural olarak borçlunun her türlü malvarlığı hacze kabildir yani haczedilebilir durumdadır. Bir malın haczedilememesi için bu durumun yasal olarak düzenlenmiş olması gerekmektedir. İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinde tamamı haczedilemeyen malvarlığı değerleri; 83. maddesinde ise kısmen haczedilemeyen malvarlığı değerleri düzenlenmiştir. Bunlar dışında, çeşitli özel kanunlarda haczedilemeyecek olan başka mallar da düzenlenmiştir.

Konumuz doğrultusunda ev haczinde uygulama alanı bulan temel haczedilmezlik kuralı İcra İflas Kanunu gereği 82/3 maddesidir. Söz konusu maddede haczedilemeyecek hususlar şu şekildedir:

Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası

Bilindiği üzere önceki düzenleme “pek lüzumlu eşya” kavramına dayanmaktaydı. Bu kavrama dayalı olarak da uygulamaya iki tane olan ev eşyalarının birinin haczi veya eşyanın pek lüzumlu/gerekli olup olmadığı yönünde verilecek karara göre haczin yapılması şeklinde yansımaktadır.

Kanundaki “pek lüzumlu” kavramı yerini “ortak kullanıma hizmet eden eşya” kavramına bırakmıştır. Dolayısıyla son değişlikle beraber fiili haciz yolunun işlevselliği kalmamıştır. Evde para, altın ve diğer değerli maden ve taşların bulunması halinde tabi ki haciz işlemi yapılabilecektir. Ancak haciz tehlikesi altındaki borçlunun bunları evde tutması da olağan hayat tecrübelerine uymamaktadır. Ayrıca daha önceden haczi konu olabilen evcil hayvanlar da Hayvanları Koruma Kanunu madde 5’e göre haczedilemeyecektir.

Yukarıda açıklamış olduğumuz kanun hükmü dışında diğer haczedilmezlik kuralları da ev haczini etkiyebilecektir. Örneğin; İİK m.82/2 gereği; borçlu geçimini sermayesinden ziyade bedeni çalışmasıyla sağlıyorsa, mesleğini devam ettirebilmesi için gerekli olan her türlü eşya haczedilemez. Bu eşyaların evde veya ofiste olması fark etmeyecektir. Bunun gibi doğrudan konut haczini düzenlemeyen kanun hükümleri de dolaylı olarak konutta yapılacak hacizleri etkileyebilecektir.

Ancak her kural bu kurallarda zaman zaman çiğnenmekte ve haksız hacizler yapılabilmektedir. Başka bir yazımızda haksız olarak yapılmış hacze karşı ne yapılabileceğini ayrıntılı olarak açıklayacağız.

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Berkay Akdağ’a aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalı olarak saklanmaktadır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde yayınlanması veya kullanılması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir